Yoğunluk kavramı nasıl tanımlanır
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü algılandığını anlatan bir ölçüttür; lezzet zenginliğiyle aynı şey değildir. Değerlendirmeye yakmadan başlamak işinizi kolaylaştırır, çünkü kuru yaprağın çıplak kokusu elinize bir referans noktası sağlar bilhassa tadıma yeni başlayanların gözünden kaçan bir ayrıntıdır. Burada no. 1 tubos gibi tüple korunan bir kutu ile no. 2 torpedo yoğunluğu nasıl gibi tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Soğuk çekişte damakta beliren koku ne kadar net ise yoğunluk o kadar yüksek sayılır ve bu basit adım bütün notları daha sağlam bir zemine oturtur. Notu hemen kaydetmek iyi olur, çünkü hafıza çabucak kaybolur. Aynı çubuğu birkaç kez denemek yanılmayı önler çünkü gürültülü ortamlarda hafif notalar kolayca gözden kaybolur. Yoğunluk tek başına iyilik ölçüsü değildir; yalnızca şiddeti gösterir. Kısacası ilk denemede acele etmemek hem de ölçütleri baştan belirlemek işin temeli olur. Ölçüt belli olunca her çubuk aynı cetvelle değerlendirilir ve notlar birbirini destekler. Değerlendirme sırasında dikkat dağıtıcı şeyler kenarda durursa dikkat güçlenir.
İlk üçte bir bölümden sonuna aroma yolculuğu
Bir sigarillonun aroması yanış boyunca değişir; bu yüzden yoğunluğu tek bir çekişle değerlendirmek yanıltıcıdır üstelik baştan davranıp hüküm vermek kolay görülen bir yanlıştır. Başlangıç bölümde tat genellikle yumuşak ama temiz başlar tabii ki bu düzen her üründe aynen geçerli olmayabilir. Tüplü kısa puro kutusu gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu evre kısa sürer çünkü asıl tat çoğu zaman burada gizlidir. Orta bölümde yoğunluk çoğu zaman yükselir ama notalar koyulaşır ve genellikle başlangıçtaki çekişlerden edinilen izlenim yarım kalır. Petit churchills neye benzer benzeri kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha yavaş görülür nitekim bu yüzden yavaş ilerlemek fayda getirir. Sonlara doğru sıcaklık arttığından acımsı tonlar öne çıkabilir gerçekten ısınan tütün kendi karakterini ancak ortalarda ortaya koyar. Üç evre için ayrı bir not yazmak daha adil değerlendirme verir. Evrelerin sınırı genellikle net olmaz, o nedenle yaklaşık olarak üç parçaya ayırmak yeterlidir. Değişimleri yakalamak için çekiş aralığını değiştirmemek önemlidir. Art arda nefes almak sıcaklığı yükseltir ve aromayı çarpıtır.
Beş basamaklı puan ölçeğiyle yoğunluk notu verme
Yoğunluğu sayıya dökmek kişisel yorumu daha okunur hâle getirir her zaman aynı aydınlatma ile sakin bir köşe tercih edilmelidir. Birden beşe giden bir skala çoğu kişi için işe yarar bu durum tadım notlarını kişiden kişiye daha tutarlı kılar. Bir hafif notayı, beş ise ağızda uzun süre kalan güçlü aromayı anlatır bu sayede dikkat bölünmez ve not kalitesi artar. Romeo y julieta petit julietas gibi ince ve kısa bir çubuk genellikle düşük basamaklarda kalır ve sonradan bakıldığında neyi düşündüğünüz hemen hatırlanır. Kısa boylu yirmi beşlik kutu gibi aynı boydaki bir kutu ise tatlı tonları yüzünden yakın bir not alabilir aksi halde aynı çubuk iki farklı puan çıkarabilir. Puanı vermeden önce en az üç nefes almak gerekir diğer taraftan ondalık notlar yazmak fazladan bir karmaşa getirir. Skalayı her tadımda aynı tutmak kıyaslamayı mümkün kılar. Skalanın ortası en çok kullanılan değerdir, çünkü ılımlı aromalar büyük kısmını oluşturur. Uç noktalardaki puanlar yalnızca istisnai hâllerde kullanılmalıdır. Böylece not defteri anlamlı kalır.
Kalın çubuk ile ince çubuk arasında yoğunluk farkı
Çap, yanışın sıcaklığını hem de yoğunluğunu doğrudan değiştirir bu yüzden kül çizgisinin düzgün gitmesini da izlemek gerekir. Dar çaplı bir çubuk daha çabuk yanar, dolayısıyla baharatlı notalar çabuk öne çıkar gerçekten ince çubuklarda sıcaklık birikimi çok daha çabuktur. Petit royales nasıl içilir gibi ince ve kısa bir çubukta bunu hemen gözlemlersiniz ısınma temposu de aromayı hemen etkileyen bir etkendir. Kalın gövdelerde duman daha serin gelir ve aromalar daha geç açılır ve bu çabukluk aromanın algılanma süresini kısaltır. Regalias de londres yoğunluğu nasıl gibi tatlılığı öne alan bir kutu bu çizgiyi güzel gösterir kül oluşumu düzensizse not kısmına eklenmelidir. Serin duman aromayı daha ayrıntılı kılar fakat gücünü azaltmaz tersine geniş gövdede duman daha uzun bir süreye dağılır. Bu yüzden kalınlığı not defterine yazmak gerekir. Değişik çaplarda iki çubuğu aynı oturumda tadarken önce dar çaplıyı sonra geniş çaplıyı içmek iyi olur. Böylece yoğun tat ince olanın izlenimini bastırmaz. İkisi arasındaki bekleme zamanı en az otuz dakika tutulmalıdır.
Retrohale ve damak izlenimi nasıl okunur
Aroma iki kanaldan gelir: damaktaki tat ile burnun yakaladığı aroma oysa ikisi karşılıklı besler ama eş anlamlı değildir. Gücü doğru ölçmek için bu iki kanalı ayrı kaydetmek gerekir bu fark ilk bakışta önemsiz gelse de yorumları oldukça etkiler. Dumanı ağızdan verirken burundan yavaşça çıkarmak retrohale denemesidir mesela hafif bir nefes aromayı daha zengin açar. Robusto formunda puro gibi kremsi bir robusto bu denemede koku tarafını net gösterir üstelik nezle halindeyken denenen tadımlar sağlam olmaz. Short sports neye benzer benzeri ince bir çubuk de kuru tonu daha hızlı geçirir sert bir nefes ise ince notaları siler. Güç dilde zayıf ama burunda yüksek olabilir aynı şekilde çok sıcak bir yemekten hemen sonra algı azalır. Bu iki izlenimi karşılaştırmak aydınlatıcıdır; Bu iki notu ayrı yazmak yanılgıyı önler. Acemi tadımcılar için ilk adımda burundan gelen ipuçlarına odaklanmak daha kolaydır. Zamanla damak kısmı de ayrıntı göstermeye başlar. Farklı aromaları adlandırmayı denemek hafızayı keskinleştirir.
Damak temizliği ve eşlikçi içecek seçimi
Ağız yorulduğunda yoğunluk olduğundan düşük algılanır üstelik yemek arasında deneme yapacaksanız bu ayrıntı iyice önem kazanır. Dolayısıyla her çubuktan sonra oda sıcaklığında bir yudum su içmek yararlı olur bu küçük özen yoğunluğun gerçek yüzünü okunmasını sağlar. Wide churchills gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa su daha uygundur çünkü doymuş bir ağız en güçlü notayı bile silik hissettirir. Şekersiz kahve kavrulmuş tonlarını güçlendirir, tatlı içecek ise onları gölgeler üstelik çok soğuk sıvılar dili uyuşturur ve tat hissini azaltır. Puritos serisi nasıl içilir benzeri ince ve beşli bir pakette kuru tütün notası suyla daha temiz görünür bu yüzden hazırlık adımı atlanmamalıdır. Yanındaki içeceği her tadımda aynı seçmek karşılaştırmayı korur nitekim tatlı içecekten hemen sonra keskin tonlar olduğundan güçlü hissedilir. Doyduktan hemen sonra tadım denemek önerilmez. Su ve kahve dışında çay de kullanılabilir; önemli olan seçimin sade kalmasıdır. Ağız temizlendikten sonra iki üç dakika beklemek iyi sonuç verir. Hızlıca girişilen değerlendirme çoğunlukla eksik kalır.
Sigarillo ölçülerinde yoğunluk değerlendirmesi
Küçük çubuk formatında içim hızlı sürdüğünden yoğunluk değişimi daha az bir aralıkta kalır ayrıca ilk izlenim bu ölçülerde hızla silinebilir. Dolayısıyla ilk çekişler ve son çekişler arasındaki oynamayı görmek özen ister bu yüzden kısa bir ölçü büyük boy bir ürüne göre daha sabırlı incelenmelidir. Club kalınlığında sigarillo benzeri club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi genişletir ve yoğunluğu izlemeyi kolaylaştırır zira her çekişin payı daha fazladır. Tadımda 20 mini sigarillo gibi mini ölçü ise kakao notasını çabucak ortaya koyup biter zira geçiş uzun süre değil birkaç çekişte gerçekleşir. Kısa çubuklarda iki adet tadmak tek çubuktan daha sağlam sonuç sunar bu sebeple sakin ve dengeli nefes tercih edilir. Kutu aroması yakmadan önceki ilk notu belirler dolayısıyla not almayı yanış sürerken değil de bitişten hemen sonra yapmak kolaylık sağlar. Bu izlenimi ayrıca yazmak yararlıdır. Boy küçüldükçe aroma katmanı azalır, fakat güç hissi aynı kalabilir. Bu yüzden sigarillo notlarını puro kayıtlarıyla birebir kıyaslamamak gerekir. Ayrı bölüm kullanmak işe yarar.
Notları kayıt altına almanın aroma değerlendirmesine katkısı
Bir defalık bir tadım aroma gücü hakkında kesin bir fikir sunmaz yani her tadım bir öncekinin üzerine inşa edilir. Günün yorgunluğu, ortam ve saat izlenimi değiştirir bu alışkanlık birkaç denemeden sonra belirgin katkı sağlar. Dolayısıyla küçük bir not defteri tutmak fayda sağlar aksi takdirde benzer aromalar her seferinde baştan öğrenilir. Yıl dönümü sürümü puro gibi yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde tadıldığında kakao tonu değişiyor mu görülür üstelik aynı çubuğa geri dönüp göz atmak ilerlemeyi ölçmenizi sağlar. Bastiones kutusu neye benzer benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise aroma notunun ne kadar sabit kaldığını gösterir bu da boşa emeğe neden olur. Saat, puro adı ile puan tabloya yazılmalı gerçekten ilk notlar ileride açıldığında şaşırtıcı farklar barındırır. Notlar arasında iki basamaktan fazla fark çıkıyorsa şartlar gözden geçirilmeli. Haftalar içinde kendi ölçütünüz oturur. Defterde öz ifadeler uzun paragraflardan daha kullanışlıdır. Örneğin orta bölüm güçlü sedir tonu gibi bir not yeterli sayılır. İleride okunduğunda anlaşılır olmalıdır.
Gövde ile aroma yoğunluğunu birbirinden ayırmak
Gövde, içimin damaktaki ağırlığını tarif eder; yoğunluk ise notaların şiddetidir çünkü bu iki özellik aynı doğrultuda ilerleme göstermek zorunda değildir. İkisi çoğu zaman birbirinin yerine anılır, hâlbuki ayrı değerlendirilir bu ikisini ayırmak nihayetinde daha gerçekçi bir yorum ortaya çıkarır. El principe aroma profili benzeri küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olup sedir notasını net taşıyabilir örneğin ağır bir içim zayıf bir aromayla birleşebilir. La cabaña aroma profili benzeri dengeli bir kutu ise orta gövdeyle badem notasını yüksek tutar kaldı ki ağır bir içim notasız de olabilir. Yani hafif içimli bir çubuk güçlü aroma verebilir aksi durum da mümkündür. Bunu ayırt etmek için iki puan tutmak yeterlidir bu nedenle tek kelimeyle güçlü yazmak yerine ayrı ayrı yorumlamak iyidir. Dolgunluğa bakarak yoğunluğu tahmin etmek yanıltır. Birbirine yakın dolgunlukta iki çubuk içinde yoğunluk ayrımı bulmak hassas bir iştir. Bu yeteneğin gelişmesi sabır ve tekrarlı kayıt almayı ister. Sonuçta en güvenilir kriter kişisel tercihiniz kalır.
Nem ve havalandırma ile yoğunluk algısı
Ortam, aroma algısını en az çubuğun kendisi kadar etkiler yani en iyi tadım şartları değiştirmemekle başlar. Nemi düşük bir ortamda çubuk çabuk yanar ve baharatlı notalar öne geçer bu nedenle ortam şartlarını da kayda geçirmek akıllıca olur. Çok nemli ortamda ise duman tıkanır ve aroma silikleşir ısı de tütünün yanma hızını değiştiren ayrı bir etkendir. La prado nasıl içilir gibi ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken ahşabın tuttuğu durumu hesaba katmak yararlıdır yoksa iki ayrı günde ortaya çıkan not farkı üründen kaynaklanıyor sanılır. San cristobal magnífico puro gibi orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda karşılaştırılırsa fark net görülür tadım günü seçerken bunu unutmayın. Temiz hava odadaki kokuları azaltır, yoğun koku de koku duyusunu şaşırtır hâlbuki gerçek neden sıklıkla odadaki nem ya da esinti olur. Tadımı her seferinde aynı odada tekrarlamak en güvenilir yoldur. Kapalı bir odada koku birikirse sonraki çubuğun aroması yanlış algılanabilir. Kapı aralığı bırakmak çoğu zaman işe yarar. Hava akımı fazla güçlüyse yanış yapısı bozulur.